Gweithio tuag Ganolbarth Cymru mwy llewyrchus

Rwy'n tybio y gallwn ni i gyd rannu'r un nod – hynny yw, gweld Canolbarth Cymru mwy llewyrchus. Mae'n rhaid dweud bod economi gref yn agor y drws i amrywiaeth eang o gyfleoedd cyffrous i'r cyhoedd.

Yn gryno, po gryfaf yr economi, y mwyaf o adnoddau sydd ar gael i'n sector cyhoeddus hanfodol, gan gynnwys ysgolion ac ysbytai, gan sicrhau hefyd y gallant ddarparu ar eu cyfer hwy a'u teuluoedd. Ond mae cynnal cryfder yr economi yr un mor arwyddocaol.

Dyna pam rwy’n canmol Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru am gysylltu â’i gilydd a thrafod yn gadarnhaol y ffordd orau ymlaen i economi Cymru yn wyneb y perygl mwyaf y mae ein gwlad wedi'i wynebu ers degawdau: Covid-19.

Rydym oll wedi gweld agweddau cymdeithasol ac economaidd dinistriol y feirws.

Yn ddiweddar, cyflwynwyd catalog o fesurau gan Lywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru, yn fwyaf arbennig y Cynllun Cadw Swyddi drwy gyfnod y Coronafeirws sy'n addo talu 80 y cant o gyflogau gweithwyr os cânt eu rhoi ar wyliau a'r Gronfa Cadernid Economaidd sy’n werth £500 miliwn.

Fodd bynnag, rhaid i Lywodraeth Cymru weithredu'n gyflym i fynd i'r afael â'r cymorth busnes ychwanegol sydd ei angen, a mynd i'r afael â bylchau sydd, yn fy marn i, wedi eu hanwybyddu o ran y modd y gall y Gronfa Cadernid Economaidd gefnogi ein heconomi yng Nghymru.

Er mai cymorth ar unwaith yw'r flaenoriaeth, ni ddylai'r pecyn cymorth ariannol fod yn becyn cymorth i’r funud hon yn unig i lywio effeithiau gwaethaf y Coronafeirws. Dylai hefyd fod yn ffordd o ddiogelu economi Cymru at y dyfodol wrth inni, maes o law, symud i gyfnod adfer, sy'n caniatáu i fusnesau addasu eu model busnes, arloesi trwy ddefnyddio technoleg, a sicrhau eu bod mewn sefyllfa gref i fanteisio ar y cyfleoedd i dyfu yn y dyfodol. Rwy'n llwyr ddeall bod hwn yn gyfnod heb ei debyg, ond mae'n rhaid i ni gofio edrych i'r dyfodol hefyd.

--

Un o agweddau fy swydd rwy'n ei fwynhau fwyaf yw mynd i gwrdd â busnesau ledled Sir Drefaldwyn, pa un a yw'n un o'n busnesau mwyaf, neu'n fusnes bach ar y stryd fawr.

Bob blwyddyn, rwy'n falch iawn o gefnogi Dydd Sadwrn Busnesau Bac.Ymgyrch anfasnachol ar lawr gwlad yw hon, sy'n tynnu sylw at lwyddiant busnesau bach ac yn annog defnyddwyr i 'siopa'n lleol' a dathlu busnesau bach yn eu cymunedau. Mae ein strydoedd mawr lleol yn allweddol wrth ddod â phobl ynghyd – mae’n fan cyfarfod i ffrindiau a theuluoedd ac mae’n cefnogi swyddi i bobl leol. Gadewch i ni wneud popeth o fewn ein gallu i sicrhau bod ein strydoedd mawr yn gallu ffynnu, trwy siopa'n lleol.

Rwy’n credu’n gryf y gallaf fod yn arbennig o ddefnyddiol o ran trafod materion penodol y mae busnesau yn eu codi gyda mi gyda Gweinidogion y Llywodraeth i sicrhau newid. Yn gyffredinol, nid wyf yn gwbl argyhoeddedig bod gan Lywodraeth Cymru fap ar gyfer sbarduno datblygiad economaidd hirdymor yma yn Powys.

Yn fy marn i, mae strategaeth economaidd ddiweddaraf Llywodraeth Cymru yn cynnwys digon o eiriau ond nid oes ynddi lawer o uchelgais; nid yw’n cynnywys unrhyw dargedau y gallaf eu defnyddio i graffu ar Lywodraeth Cymru a'i dwyn i gyfrif. Yn gryno, nid yw’n darparu strategaeth gynhwysfawr ar gyfer sicrhau ffyniant economaidd Canolbarth Cymru yn fy marn i.

Dyma'r bedwaredd strategaeth economaidd ers datganoli ac nid yw’r un ohonyn nhw wedi cyflawni eu haddewid gwreiddiol. Mae hyn wedi golygu bod Cymru yn parhau i lithro y tu ôl i weddill y DU.

O ran GVA, rydyn ni ar waelod tabl y gynghrair; o ran enillion wythnosol, rydyn ni ar waelod tabl y gynghrair; ac o ran anghydraddoldeb rhanbarthol, mae Powys ymhell y tu ôl i Gaerdydd. Credaf nad yw polisïau Llywodraeth Cymru yn y gorffennol na'r presennol wedi helpu digon i wella economi Sir Drefaldwyn, ac nid yw cynllun presennol Llywodraeth Cymru yn cynnwys mesurau na thargedau digonol i wella ein heconomi.

Rhaid i hyn newid a hoffwn weld pob rhan o Gymru yn elwa'n uniongyrchol o’r Bargeinion Twf a Dinas a gefnogir gan gyllid Llywodraeth y DU. Rwyf am weld bod gan Gymru nifer o Genhadon Masnach newydd er mwyn hybu gweithgaredd allforio Cymru a chodi ein presenoldeb masnachol mewn economïau datblygedig ac economïau sy'n datblygu; ac rwyf am gael gwared ar y rhwystrau economaidd a

wrth geisio cael gafael ar swyddi a hyfforddiant. Credaf hefyd y dylid adeiladu economi gref yng Nghymru o amgylch cyllid cyhoeddus cadarn, trethi isel, masnach rydd a rheoleiddio effeithiol; ac na ddylai unrhyw drethi newydd gosbi busnesau nac unigolion fel y cynnig i godi treth ar dwristiaeth a fyddai’n taro diwydiant twristiaeth Canolbarth Cymru yn galed.

Mae Llywodraeth y DU wedi cyhoeddi Strategaeth Ddiwydiannol sy'n rhoi sicrwydd i fusnesau gynllunio ar gyfer eu dyfodol yn ogystal â sylfaen gadarn ar gyfer gwella safonau byw a buddsoddi yn llwyddiant pob rhan o'r Deyrnas Unedig yn y dyfodol. Mae'n amlinellu buddsoddiad mawr mewn seilwaith, buddsoddiad newydd mewn gwyddoniaeth ac ymchwil a datbygu, ac mae’n sicrhau bod gan fentrau sy'n tyfu y sgiliau a'r gefnogaeth i greu swyddi a ffyniant newydd.

Mae'r Strategaeth Ddiwydiannol yn rhoi pwyslais mawr ar fynd i'r afael â'r gwahaniaeth rhanbarthol mewn ffyniant economaidd a'r prinder sgiliau sy'n bodoli yng Nghymru, a fydd, os eir i'r afael â nhw'n llwyddiannus, yn sbarduno cynnydd mewn cynhyrchiant a symudedd cymdeithasol.

Gan gyfeirio'n benodol at Ganolbarth Cymru, rydyn ni eisoes wedi darparu swm cychwynnol o arian ar gyfer Bargen Twf Canolbarth Cymru mewn ymdrech i ail-gydbwyso economi Cymru, ac mae'r Llywodraeth Geidwadol newydd hefyd wedi ymrwymo yn ei maniffesto i ddarparu Bargen Twf y Gororau, buddsoddi mewn seilwaith i wella rhwydweithiau trafnidiaeth trawsffiniol a thwf economaidd sydd mor hanfodol i sir ar y ffin fel Powys.

Rwyf wedi bod yn eiriolwr ers amser maith dros wthio am Fargen Twf Canolbarth Cymru ac rwy'n falch bod Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU ar hyn o bryd yn gweithio gyda Chynghorau Sir Powys a Ceredigion i ddatblygu bargen o'r fath. Roedd hyn yn dilyn argymhelliad gan Bwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau Senedd Cymru, yr wyf i yn ei Gadeirio.

Wrth inni ddod allan o bandemig y coronafeirws, mae angen i ni wneud popeth o fewn ein gallu i sicrhau nad yw busnesau'n cael eu gwasgu allan o fodolaeth. Mae angen ateb parhaol arnom i helpu ein busnesau bach a rhoi hwb i economi Canolbarth Cymru yn hytrach na rhoi plastr dros y clwyf yn unig.